آرشیو

به درس‌آموخته‌ها

مشاوره مدیریت: انتخاب جوهره استراتژی است

به عنوان مشاور استراتژی، بارها با این مسئله مواجه شده‌ام که سازمان‌ها تلاش می‌کنند تا به همه فرصت‌ها و موقعیت‌ها پاسخ بله بدهند. نتیجه چنین رویکردی سازمان‌های بدقواره‌ای است که تبِ استفاده از پیشوند هلدینگ را دارند و با حضور پراکنده در کسب‌وکارهای گوناگون، عملکردی ضعیف و پایین‌تر از حد متوسط دارند. اگر بخواهم به یک جزء کلیدی از مفهوم استراتژی اشاره کنم؛ باید بگویم که “انتخاب جوهره استراتژی است” و سازمان‌ها باید به دنبال استراتژی‌هایی باشند که انتخاب‌های روشنی را پیش روی‌شان گذاشته و مانع پراکندگی و هدررفت تلاش‌های‌شان باشد. باید به یاد داشته باشیم که “اگر همه چیز در اولویت باشد، هیچ چیز در اولویت نیست” و انتخاب مواردی که در اولویت نیستند، یکی از مسئولیت‌های استراتژیک مدیران ارشد هر سیستم اقتصادی-اجتماعی است.

+ پانوشت: اگر علاقه‌مند به مطالعه پیرامون نگاه به استراتژی در قالب “انتخاب” هستید، توصیه می‌کنم کتاب بازی برد: راهکارهای دستیابی به استراتژی برد را بخوانید. الگوی طراحی استراتژی در کتاب بازی برد منطبق بر همین منطق “انتخاب” است.

مشاوره مدیریت: مدل‌های همسان برای طراحی استراتژی

مشاوران مدیریت و تحلیل‌گران استراتژی در ایران عمدتاً با پیش‌فرض‌هایی که در به‌کارگیری یک مدل یا الگو تاثیرگذارند، ناآشنا هستند یا به آنها توجه نمی‌کنند. به همین دلیل است که در پروژه‌های مشاوره مدیریت در صنایع گوناگون عمدتاً از مدل‌های طراحی استراتژی همسان برای برنامه‌ریزی استراتژیک و تدوین استراتژی استفاده می‌شود و اگر گزارش‌های استراتژی چند سازمان‌ را تورق کرده باشید، با تکرار الگوهای مشابه برای حل مسائل مختلف در سازمان‌های مختلف مواجه می‌شوید. این ناآشنایی یا بی‌توجهی منجر به طراحی استراتژی‌های بی‌کیفیت و غیراثربخش می‌شود و سازمان را از صرف منابع و تلاش برای طراحی و تدوین استراتژی مایوس می‌سازد. دغدغه فهم مسئله‌های واقعی، برقراری تناسب میان روش حل مسئله با اقتضائات سازمان و خلاقیت در نحوه اجرای هر روش ضرورت‌هایی هستند که باید برای اثربخشی مشاوره‌های استراتژی مورد توجه قرار گیرند.

مشاوره مدیریت : اهمیت شناخت مسئله

چرا پروژه‌های مشاوره استراتژی در شرکت‌های ایرانی به دستاورد ارزشمندی منتهی نمی‌شوند؟ استراتژی نه چوب جادو برای حل همه مسائل سازمان است و نه یک فایل اکسل پر از عدد برای اندازه‌گیری میزان دسترسی به اهداف. توقع اینکه استراتژی معجزه‌ای بکند و امکان تولید محصولات جهانی از تکنولوژی‌ها و شیوه‌های قدیمی تولید را فراهم کند، توقع بیخودی‌ست و آخر کار هم شما را از استراتژی مایوس می‌کند. به خاطر همین است که در مشاوره استراتژی (و در همه پروژه‌های مشاوره مدیریت) شناخت مسئله قبل از هر چیز دیگری و بیش از هر چیز دیگری اهمیت دارد، تجویز استراتژی بدون شناخت مسئله‌های واقعی سازمان فقط به درد گرفتن گواهی‌نامه‌ها و تقدیرنامه‌های بی‌مصرف تعالی سازمان و تعالی مدیریت می‌خورد.

مشاوره مدیریت : چرا هنر اهمیت دارد؟

مشاوره مدیریت یک حرفه‌ی تمام‌وقت است. منظورم از تمام‌وقت بودن صرفاً کار به عنوان مشاور نیست! مشاوران خوب در کنار پروژه‌های مشاوره‌شان باید گاهی فضای تدریسِ جدی را تجربه کنند؛ برای فهم روش‌کار در فضای بین‌الملل گزارش‌های تحقیقاتی شرکت‌های مشاوره خارجی را مطالعه کنند؛ برای فهم مسائل از زاویه تئوریک در پژوهش‌های سازمانی مشارکت کنند؛ زیاد کتاب بخوانند و کتاب خواندن‌شان را هم محدود به کتاب‌های مدیریتی نکنند؛ و هنر در شکل‌های مختلف را دنبال کنند. هنر در هر شکل و هر نوعی این قدرت را دارد که مانند یک نخ تسبیح آنچه را از منابع گوناگون کسب کرده‌ایم به هم پیوند دهد و در هنگام رویارویی با مسائل و داده‌های جدید قدرت شکستن چارچوب‌های بی‌فایده را برای‌مان فراهم کند.

مشاوره مدیریت : مشاور مدیریت کیست؟

هنگامی‌که با مشاوران مدیریت تازه‌کار گفت‌وگو می‌کنم، متوجه می‌شوم عمدتاً تصور واقعی و دقیقی از حرفه مشاوره مدیریت، مسیر پیشرفت شغلی در این حرفه و نقش مشاوران در صنعت ندارند. عموم مشاوران تازه‌کار و علاقه‌مندان برای ورود به این حرفه در جست‌وجوی پروژه‌های بزرگ با عنوان‌های دهن‌پرکن هستند و توقع دارند از روز نخست آنها را مشاور صدا کنند. همیشه برای اینکه ذهن این دسته از افراد را متوجه واقعیت‌های حرفه مشاوره مدیریت بکنم، از آنها می‌پرسم: “می‌دانید نخستین پروژه‌ای که به دومینیک بارتون (مدیرعامل فعلی شرکت مک‌کنزی؛ بزرگ‌ترین و معتبرترین شرکت مشاوره مدیریت در دنیا) در هنگام شروع فعالیتش در حرفه مشاوره مدیریت ارجاع شد، چه بوده است؟” پاسخ این است: تعیین تعداد بهینه قطعات جوجه سوخاری در ظروف بسته‌بندی کی‌اف‌سی.